Impersonal Passive & Advanced Reporting (İleri Edilgen Yapılar)
Resmi haber dili ve akademik raporlamada 'It is said that' / 'He is alleged to' yapıları.
Impersonal Passive & Advanced Reporting (İleri Edilgen Yapılar)
1. Giriş ve Temel Kavramlar
İleri düzey İngilizce'de, özellikle akademik yazı, resmî raporlar ve haber metinlerinde, bilginin kaynağını belirtmeden veya genel bir kanıyı ifade ederken impersonal passive (kişisiz edilgen) ve advanced reporting structures (gelişmiş aktarım yapıları) kullanılır. Bu yapılar, C1 seviyesinde olmazsa olmazdır çünkü:
- Nesnellik sağlar: Kimin söylediği değil, ne söylendiği önemlidir.
- Resmiyet katar: Günlük konuşmadan farklı, daha sofistike bir dil oluşturur.
- Bilgi aktarımını esnekleştirir: Aynı bilgiyi farklı gramer yapılarıyla ifade etmenizi sağlar.
Temel olarak iki ana yapıyı inceleyeceğiz:
- It + passive + that clause (It is believed that... / It is said that...)
- Subject + passive + to-infinitive (He is believed to be... / She is reported to have escaped...)
2. Gramer Formülleri ve Kullanım Mantığı
2.1. Yapı 1: It + Passive + That Clause
Formül:
It + [be] + past participle (V3) + that + subject + verb...
Kullanım mantığı: Bu yapı, bir iddiayı, inancı veya söylentiyi genel bir ifade olarak sunar. "It" öznesi boş bir öznedir (dummy subject) ve asıl bilgi "that" cümlesinde gelir.
Yaygın kullanılan fiiller: - believe (inanmak) - say (söylemek) - report (bildirmek) - rumour (söylenti çıkarmak) - claim (iddia etmek) - expect (beklemek) - think (düşünmek) - know (bilmek) - understand (anlamak)
Örnek:
It is said that the prime minister will resign. (Başbakanın istifa edeceği söyleniyor.)
2.2. Yapı 2: Subject + Passive + To-Infinitive
Formül:
Subject + [be] + past participle (V3) + to-infinitive (to + V1 / to have + V3)
Kullanım mantığı: Bu yapı, belirli bir kişi veya nesne hakkında bilgi aktarırken kullanılır. Fiilin zamanına göre iki alt türü vardır:
-
Eşzamanlılık (present reference):
to + V1(to be, to do, to make...)He is believed to be innocent. (Masum olduğuna inanılıyor.)
-
Geçmiş zaman (past reference):
to have + V3(to have done, to have escaped...)He is reported to have escaped. (Kaçtığı bildiriliyor.)
Zaman uyumu tablosu:
| Ana fiil zamanı | Aktarılan eylem zamanı | Kullanılan yapı |
|---|---|---|
| Present simple | Şimdiki/Geniş | to + V1 |
| Present simple | Geçmiş | to have + V3 |
| Past simple | Geçmişten önce | to have + V3 |
3. Örnek Cümleler ve Detaylı Analizler
Örnek 1: It is believed that... (Genel inanç)
İngilizce:
It is believed that climate change will accelerate in the coming decades.
Türkçe:
İklim değişikliğinin önümüzdeki on yıllarda hızlanacağına inanılıyor.
Analiz: - It → boş özne, cümleye "genellik" anlamı katar. - is believed → pasif yapı, kimin inandığı önemli değil. - that clause → asıl bilgiyi taşır. - will accelerate → gelecek zaman, tahmin ifadesi. - C1 seviyesi notu: Bu yapı, akademik makalelerde hipotez sunarken sıkça kullanılır.
Örnek 2: It is rumoured that... (Söylenti aktarımı)
İngilizce:
It is rumoured that the company is planning a major restructuring.
Türkçe:
Şirketin büyük bir yeniden yapılanma planladığı söyleniyor.
Analiz: - is rumoured → söylenti ifadesi, resmî olmayan bilgi. - is planning → şimdiki zaman, devam eden bir süreç. - Kullanım alanı: Haber bültenlerinde, dedikodu içeren ancak kaynağı belirtilmeyen bilgilerde. - Dikkat: "Rumour" genellikle olumsuz veya spekülatif içeriklerde kullanılır.
Örnek 3: Subject + Passive + to have + V3 (Geçmiş eylem)
İngilizce:
The suspect is reported to have escaped from custody last night.
Türkçe:
Şüphelinin dün gece gözaltından kaçtığı bildiriliyor.
Analiz: - The suspect → belirli özne, bilgi bu kişi hakkında. - is reported → resmî kaynak, polis veya haber ajansı. - to have escaped → geçmiş zaman referansı (escape fiilinin geçmiş hali). - last night → zaman belirteci, eylemin ne zaman olduğunu gösterir. - C1 seviyesi notu: Bu yapı, haber metinlerinde olayın zamanını netleştirmek için idealdir.
Örnek 4: Subject + Passive + to be (Şimdiki zaman)
İngilizce:
The new policy is expected to be implemented by next quarter.
Türkçe:
Yeni politikanın önümüzdeki çeyrekte uygulanması bekleniyor.
Analiz: - is expected → beklenti ifadesi, kesinlik yok. - to be implemented → pasif infinitive, politika uygulanacak (eylem politika üzerinde). - by next quarter → zaman sınırı. - Kullanım alanı: İş dünyası, ekonomi haberleri, proje yönetimi.
Örnek 5: It is claimed that... (İddia aktarımı)
İngilizce:
It is claimed that the vaccine provides 95% protection against the new variant.
Türkçe:
Aşının yeni varyanta karşı %95 koruma sağladığı iddia ediliyor.
Analiz: - is claimed → iddia, kesin kanıt yok. - provides → geniş zaman, bilimsel bir gerçeklik iddiası. - 95% protection → spesifik veri, iddianın gücünü artırır. - C1 seviyesi notu: "Claim" fiili, bilimsel tartışmalarda veya tartışmalı konularda sıkça kullanılır.
Örnek 6: Subject + Passive + to have been + V3 (Geçmişte tamamlanmış eylem)
İngilizce:
The ancient city is thought to have been destroyed by an earthquake around 2000 BC.
Türkçe:
Antik kentin MÖ 2000 civarında bir depremle yok edildiği düşünülüyor.
Analiz: - is thought → tahmin, kesin olmayan bilgi. - to have been destroyed → geçmişte tamamlanmış pasif eylem. - around 2000 BC → tarihsel referans. - Kullanım alanı: Arkeoloji, tarih, bilimsel hipotezler. - Dikkat: "To have been + V3" yapısı, eylemin özneye yapıldığını ve geçmişte bittiğini vurgular.
4. ⚠️ Sık Yapılan Hatalar ve Püf Noktalar
Hata 1: "It" öznesini unutmak veya yanlış kullanmak
❌ Yanlış: Is believed that the economy will recover. ✅ Doğru: It is believed that the economy will recover.
Püf nokta: "It" olmadan cümle eksik kalır. "It" boş özne olarak her zaman gereklidir.
Hata 2: Zaman uyumunu karıştırmak
❌ Yanlış: He is reported to escape yesterday. ✅ Doğru: He is reported to have escaped yesterday.
Püf nokta: Geçmiş eylemler için her zaman to have + V3 kullanın. "To escape" şimdiki veya geniş zaman içindir.
Hata 3: Aktif ve pasif yapıyı karıştırmak
❌ Yanlış: It is believed that the report is written by the committee. ✅ Doğru: It is believed that the report was written by the committee. (Geçmiş eylem)
Püf nokta: "That" cümlesindeki fiilin zamanı, ana cümle ile uyumlu olmalıdır. "Believe" şimdiki zamanda ise, "that" cümlesi geçmiş veya şimdiki olabilir.
Hata 4: "To be" ve "to have" arasındaki farkı anlamamak
❌ Yanlış: She is said to have a talented singer. ✅ Doğru: She is said to be a talented singer. (Şu anki durum) ✅ Doğru: She is said to have been a talented singer. (Geçmişteki durum)
Püf nokta: - to be → şu anki durum veya genel özellik - to have been → geçmişteki durum (artık geçerli değil)
Hata 5: Gereksiz "that" kullanımı
❌ Yanlış: It is reported that that the meeting was cancelled. ✅ Doğru: It is reported that the meeting was cancelled.
Püf nokta: "That" bağlacını bir kez kullanmak yeterlidir. İkinci "that" gereksizdir.
5. Özet ve C1 Sınav İpuçları
Özet Tablosu
| Yapı | Kullanım | Örnek |
|---|---|---|
| It + passive + that | Genel bilgi, söylenti, inanç | It is said that... |
| Subject + passive + to + V1 | Şu anki durum | He is believed to be... |
| Subject + passive + to have + V3 | Geçmiş eylem | She is reported to have... |
| Subject + passive + to have been + V3 | Geçmiş pasif eylem | It is thought to have been... |
C1 Sınav İpuçları
-
Writing (Essay/Rapor): Bu yapıları kullanarak metninize resmiyet katın. Örneğin, "Many people think..." yerine "It is widely believed that..." yazın.
-
Reading (Akademik metinler): Bu yapıları tanıyın. "It is claimed that..." ifadesi gördüğünüzde, yazarın iddiayı kendine mal etmediğini, başka bir kaynaktan aktardığını anlayın.
-
Listening (Haber bültenleri): BBC, CNN gibi kanallarda bu yapılar sıkça geçer. "The president is reported to have arrived..." gibi ifadelere dikkat edin.
-
Speaking (Tartışma): Fikrinizi belirtirken bu yapıları kullanarak daha diplomatik olabilirsiniz. "It could be argued that..." gibi ifadeler tartışma becerinizi gösterir.
-
Use of English (Dönüşüm soruları): Sınavlarda sıkça sorulan bir dönüşüm türüdür:
- People believe that the company is profitable.
- → The company is believed to be profitable.
- → It is believed that the company is profitable.
Son Tavsiye
Bu yapıları öğrenmek için en iyi yöntem, gerçek haber metinleri okumaktır. The Guardian, The Economist veya BBC News'ten bir makale seçin ve içindeki impersonal passive yapılarını işaretleyin. Ardından aynı bilgiyi diğer yapıya dönüştürmeyi deneyin. Bu alıştırma, hem gramer bilginizi pekiştirecek hem de kelime dağarcığınızı geliştirecektir.
Unutmayın: C1 seviyesinde dil yeterliliği, sadece doğru gramer kullanmak değil, aynı zamanda duruma uygun yapıyı seçmek ve anlam inceliklerini yakalamaktır. Impersonal passive yapıları, bu beceriyi göstermenin en etkili yollarından biridir.